آیا سرمایه های مالی و انحصاری بر

منتشرشده: آوریل 25, 2013 در اقتصاد سیاسی
برچسب‌ها:, , , , ,
 
       

 

آیا سرمایه های مالی و انحصاری بر اقتصاد ایران حاکم شده اند ؟

 
این نوشته بدنیال آنست که نظری معین  و احتمالا  بدیع در حوزه اقتصاد سیاسی  کشورمان را   با مخاطب خود درمیان بگذارد . 
 واقعیتهای انکار ناپذیری در اقتصاد ما وجود دارد که می توان از آنها نتیجه گرفت که :  سرمایه های مالی و حتی بدتر از آن انحصارات مالی ، اختاپوس وار بر اقتصاد ایران چنگ انداخته اند و اقتصادی را  که خود از مشکلات ساختاری بیشماری مانند ، ساختار وابسته ؛ رانتی بودن و مولد نبودن رنج می برد با مشکل جدیدی مواجه کرده اند و آن بوجود آمدن کانون های انحصاری قدرت و سرمایه های مالی  در مقابله مستقیم با سرمایه های کم توان تولیدی و سر مایه تجاری است. حاکم شدن انحصارات و سرمایه های مالی بر  اقتصاد کشورها عموما در پی بحرانهای اقتصادی ، جنگ  و تلاطمات سیاسی اجتماعی  بوجود آمده و می تواند در صورت ادامه قوی ترین اقتصاد ها را دچار بحرانهای ساختاری و بنیان کن نماید . زمینه های  و دلابل چنین وضعیتی  ابتدائا خود را در سقوط و تعطیلی مراکز تولیدی نشان می دهد
.      
اطلاعیه اتاق بازرگانی  ایران که در سال 1391 صادر شده به این واقعیت دهشتناک در اقتصاد ایران اینطور می پردازد و می گوید :
«تازه‌ترین گزارش‌ها نشان می‌دهد ۶۷ درصد واحدهای صنعتی کشور یا به عبارتی ۵۹۳۱ واحد صنعتی در کشور تعطیل شده‌اند. به طور متوسط بین ۳۰ تا ۹۰ درصد واحدهای صنعتی در استان‌های مختلف کشور تعطیل شده‌اند. در میان استان‌ها خراسان رضوی با ۱۱۴۰ واحد صنعتی تعطیل شده، فارس با ۹۰۰ واحد صنعتی تعطیل شده، لرستان با ۱۱۰۰ واحد صنعتی تعطیل شده، آذربایجان غربی با ۵۲۵ واحد صنعتی تعطیل شده و یزد با ۵۶۰ واحد صنعتی تعطیل شده بیشترین تعداد ورشکستگی را به نام خود ثبت کرده‌اند»
 
 به جرات می توان  یکی از  دلائل  ورشکستگی واحدهای بی شمار تولیدی را بالا رفتن هزینه های تولید دانست ، که بالا رفتن قیمتهای حامل انرژی در پی به اجرا در آمدن فاز یکم طرح هدفمندی یارانه ها از دلایل اصلی آن بوده است . ؛ عامل مهم دیگر در بالا رفتن هزینه های تولید ، سقوط ارزش پول ملی بوده است که در پی کم شدن در آمد ارزی کشور بوجود آمده است .بسیاری از واحدهای تولیدی که سالها دخل و خر ج و قیمت پرداختی برای انرژی مصرفی خود و همچنین  خرید محصولات واسطه ای ، مصرفی  خارجی خود  را با ارز به قیمت دولتی و یارانه ای  تنظیم کرده بودند . مجبور به افزایش  قیمت محصولات  خود شدند  . بر اساس گزارش بانک مرکزی که شاخص تولید کننده را اعلام می کند ، این شاخص در هفت ماهه اول امسال ، نسبت به مدت مشابه سال قبل ، 22 درصد رشد کرده است . نتیجه بالا رفتن این شاخص  ، خود را در بالا رفتن قیمت کالاهای تولید شده در حوزه های مختلف تولیدات کشاورزی و صنعتی و … نشان داده است .
  در پی صعود قیمتها ، بخش عمده مصرف کنندگان که از حقوق ماهیانه ثابت برخوردارند ، فقیرتر شده  مجبور به کم کردن مصرف خود می شوند که نهایتا به افت تولید و ورشکستگی بیشتر و بیشتر بنگاهها و مراکز تولیدی شده است  .آیا ، همه بخشهای اقتصاد کشور با رکود و افت فعالیت تا این حد روبرو بوده ند ؟   ، قطعا نه ، بانکها ، مراکز و شرکتهای سرمایه گذاری تایید شده از سوی مراکز پر قدرت سیاسی  ، » مادر شرکتها»(هلدینگ) که  امکانات مالی خرید سهام دهها و صد ها شرکت دیگر را دارند از جمله مراکزی هستند که در همین روزها ، دورانی از فعالیت  اقتصادی طلایی را تجربه میکنند و با سودهای سالیانه 40% و حتی 50% روبرو بوده اند  ، اثبات این ناهماهنگی  کا ر مشکلی نیست  که این فقط یک ناهماهنگی ساده نیست که اساسا رشد اختاپوس وار سرمایه های مالی در هر کشوری بخاطر  نابودی مراکز تولیدی و عدم تمایل سرمایه های بزرگ به سرمایه گذاری در بخشهای تولیدی و تمایل به سفته بازی و بورس بازی ، بوجود می آید ، این واقعیت هنگامی درد آورتر می شود که می بنیم در موارد زیادی  دولت و و بانکهای دولتی خود از حامیان اصلی  سرمایه های مالی و ضد تولیدی هستند .
 بر اساس نوشته های یکی از آگاهان به فعالیتهای بانکها و مراکز مالی .  یکی از مراکزی که در این سالها نرخ سود سالیانه 40% را تجربه کرده اند بانکها هستند و این سود نه ناشی از سرمایه گذاری در بخشهای تولیدی که بخاطر فعالیتهای سوداگرانه بوده است .
 «به عنوان مثال، در سال ۱۳۹۰، از ۳۳۰ هزار میلیارد تومان تسهیلاتی كه بانك‌ها پرداخت كرده‌اند، تنها ۲۷ هزار میلیارد تومان آن جزو سرمایه‌گذاری مستقیم بوده است. یعنی میزان سرمایه‌گذاری بانك‌ها در بخش تولید و صنعت كه بخش مسكن هم در این مجموعه است، حدود 8%   است. البته در سال ۸۵ نیز این نسبت 9%بوده كه در مجموع رقم بسیار كمی است؛ اما به هر حال، این میزان در سال ۹۰، باز هم كاهش پیدا كرده است. این شاخص نشان می‌دهد كه بانك‌های ایران تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری مستقیم در فعالیت‌های تولیدی ندارند و متاسفانه در طول زمان، گرایش به سرمایه‌گذاری كاهش یافته است و ترجیح می‌دهند كه مشاركت خود را محدود به اعطای تسهیلات كنند كه این با رویه بیشتر كشورهای دنیا بسیار متفاوت است . بانکهای کشور که در سالهای اخیر و با فعالیتهای سودا گرانه و غیر تولیدی توانسته اند به رقم افسانه ای سود سالیانه 40% برسند «1.
مورد بالا بیانگر بی توجهی عمدی بانکها که بخش تولید کشور است ، در عین حال باید دقت کرد که مثلا بالا رفتن قیمت ارز که در طول یکسال گذشته حدود صد در صد بوده است به همان اندازه که تولیداتی را که حیاتشان وابسته به خرید تجهیزان و مواد اولیه خارجی است دچار خفقان کرده است ، در عین حال همین عامل بالا رفتن قیمت ارز، به سود  » مادر شرکت» ها و بورس بازان  عمل کرده است که بعدا به آن بر می گردیم .
اگر بخواهیم به تاریخچه نه چندان دور رشد سرمایه های مالی نظری داشته باشیم ، باید به آن دورانی بر گردیم که بعضی از مراکز تولیدی ، و مالی شروع به تاسیس بانکهای اختصاصی خود کردند .
 تاسیس بانک از سوی مراکز اقتصادی از یکطرف به این مراکز اجازه داد که درمقابل تورم افسار گسیخته  ابتدائا دست به اقدام تدافعی زده و  از سقوط ارزش دارایی های خود جلوگیری کنند. بانک های تازه تاسیس  با گرد آوری پس انداز هر چند اندک اقشار متوسط و فقیر و با دادن بهره هایی که عموما و همیشه از نرخ تورم پایینتر بود بتدریج صاحب این سرمایه ها شدند ،از این مرحله ببعد  حرکت تهاجمی این سرمایه های انباشت شده شروع شد که با توجه به در دست داشتن پول نقد کلان ،  این بانکها امکان پیدا کردند  که شروع به تملک سهام ومایملک مراکز تولیدی کنند که در پی افزایش هزینه های تولید ، چاره ای جز فروش اموال منقول و غیر منقول خود به مراکز مالی را نداشتند . خرید املاک و تبدیل پول به سهام کارخانجات باعث شد که دارایی بانکهای متعلق به شرکتهایی از قبیل ، ایران  خود رو ؛ سایپا ، شرکت سرمایه گذاری غدیر .و….. از گرد باد تورم در امان مانده و حتی ارزش بالاتری نیز کسب کنند . از طرف دیگر مراکز مالی  که در گزارش بالا به آن اشاره شد طی سا لهای اخیراز وامهای هنگفتی بهره برده اند ،  وهمواره با نرخ بهره منفی  بعنی نرخ بهر ه ای که از نرخ تورم پایینتر است ، این وامها را دریافت کر ده اند .ودر همان حال وامهای در یافتی خو د را صرف خرید ملک و مستغلات کر ده اند یعنی حتی اگر  بهره وامهای هنگفت این مراکز  حتی 20% هم بوده باشد و شرکتهای سرمایه گذاری  با این پول فقط دلارخربده باشند ، براحتی می توان فاصله بهره پرداختی به بانک و سود حاصله ناشی از خرید دلار یکهزار و دویست تومانی و دلار فعلی دوهزارو پانصد تومانی را فهمید .  بنا بر این عجب نیست اگر  غلامعلی کیانی، مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری غدیر در یکی از نشست های اخیر   خود با خبرنگاران ضمن اشاره به اینکه تاییدیه های افزایش سرمایه از بورس گرفته شده است
می گوید :» سال گذشته سرمایه شرکت از 600 میلیارد تومان به 1200 میلیارد تومان افزایش یافت. امسال هم تا پایان همین ماه 400 میلیارد تومان افزایش سرمایه خواهیم داشت و در بهمن ماه نیز، 200 میلیارد تومان دیگر سرمایه شرکت افزایش می یابد تا در مجموع 50 درصد سرمایه شرکت را افزایش دهیم» 
 و یا اینکه می بینیم » سایپا » بعنوان یک شرکت تولید خود رو  در این سالها صاحب سهام دها  مرکز ورزشی ، بیمه ، تولید قطعه ،شرکتهای سرمایه گذاری رسا ، سایپا ، رنا و ….. شده است
یا شرکت ایران خود رو طی سالهای اخیر همراه  در دست داشتن بازار انحصاری تولید خود رو، صاحب مراکزی -بشرح زیر شده است : شرکت طراحی و مهندسی و تامین قطعات ایران خود رو- ساپکو ، شرکت پارس خود رو ، بخشی از سهام فولاد مبارکه اصفهان ،  شرکت آهن  و فولاد لوشان ،  شرکت فولاد خوزستان ،  شرکت ملی صنایع مس ایران ،  شرکت آلومنیم ایران ایرالکو و….
بانکها نیز دراین فعالیتهای خانمان بر انداز مراکز مالی شریک بوده اند و در این میانه سود هنگفتی هم به جیب زده اند ..
با زهم از این عجیبتر اینکه در اقتصادی که نرخ رشد نردیک به منفی را از سر می گذراند ، شاخص بورس روز بروز افزایش نشان می دهد ، که باعث شده است بخش وسیعی از نقدینگی ، عطای تولید را به لقایش بخشیده و به طرف سودا گری و خرید و فروش سهام روانه شوند ،  افزایش  شاخص بهای بورس که در گذشته بخاطر نپذیرفتن ریسک تولید از سوی صاحبان نقدینگی و تمایل به فعالیتهای سوداگرانه بود  و در دوران اخیر  فقط به دلیل افزایش بهای ارز بوده است یعنی در پی افزایش نرخ ارز ، تمامی شرکتهای بورسی  ، ارزش گذاری مابملک و ماشین آلات خود را بر مبنای نرخ  جدید ارز( مبادله ای) تجدید محاسبه کرده و در مدت کوتاهی بدون ابنکه تولبدات یا خدمات این شرکتها بالا رفته باشد ، ارزش سهام این شرکتها چند برابر شد که این بالا رفتن ارزش سهام خود به زمینه ای برای جلب سرمایه های سرگردان شد که بدنبال دفاع از خود درمقابل تورم بوده اند ، فارغ از اینکه بالا رفتن ارزش سهام ، بدون بالا رفتن قدرت تولیدی ، حبابی است که دیر یا زود میترکد و صاحبان سرمایه های خرد هر آنچه را که در سهام و بورس و مراکز مالی  ، به ودیعه گذاشته اند از دست خواهند داد .
 آمارها و واقعیتهای  بالا  نشان می دهند که تورم ، و پایین آمدن ارزش پول ملی ، اتفاقا ناشی از رشد و یکه تازی سر  مایه های مالی  بوده که دقیقا در پی دست  اندازی این بخشها بر اقتصاد ایران بطور کامل ، بوجود آمده اند  . حال تا چه حد می توان بحران اقتصادی کشور را به گردن دشمن خارجی انداخت ؟ تا چه حد می توان از زیر بار مسئولیت شانه خالی کرد ؟ ایا ما ایرانیان خود مسئول مستقیم مشکلات اقتصادی امان نیستیم .؟  
ترجمان یکه تازی سرمایه های مالی و انحصارات در سیا ستهای داخلی و دیپلماسی خارجی کشورنیز  بوضوح قابل مشاهده است که از حوصله این نوشته خارج است .
. درست با توجه به این واقعیات است که  می توان ادعا کرد که رشد انگلی  و  روز افزون  سود سرمایه ها و مراکز مالی  دقیقا از نابود کردن سرمایه های تجاری و تولیدی ارتزاق می کند .
و اتفاقا سیر رشد سرمایه های مالی و حمایت شده از سوی مراکز سیاسی پر قدرت دولتی که از سالها پیش شروع شده بود در دهه اخیر توانست به یکی از بخشهای پر قدرت اقتصادی ئ سیاسی کشور تبدیل شود .
نتیجه منطقی  سقوط و تعطیلی  روز افزون مراکز تولیدی ، تورم و رشد ناهماهنگ و شتایان سرمایه های مالی و سوداگر ، ترکیدن حباب  ارزشهای غیر واقعی سهام و دارایی های مراکز مالی  است که می تواند همراه با خودتلاطمات بسیار شدید اقتصادی و سیاسی را به همراه داشته باشد . 

                                                                                            

 

1-

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s